Yougames - Joomla Gaming Portal Template

Muhterem valideciÄŸim, Ä°stanbul'dan ayrılışımdan beri sizlere ancak birkaç telgraftan baÅŸka bir ÅŸey yazamadım. Bu sebeple büyük merak içinde kaldığınızı tahmin ediyorum. Bilhassa, hakkımda ötekinden berikinden ve gerek gazetelerden iÅŸittiÄŸiniz tamam olmayan haberler ÅŸüphesiz merakınızı artırmıştır. Åžimdi vereceÄŸim bilgilerle tahmin olacağınız için endiÅŸe duyacak hiçbir ÅŸey yoktur.

Biliyorsunuz ki Ä°stanbul'da iken yabancı devletler, devleti ve ulusu fevkalade sıkıştırmakta ve millete hizmet edebilecek ne kadar adamımız varsa hepsini hapis ve tevkifle, bir kısmını da Malta'ya sürerek herkesi sıkıntıya sokmakta pek ileri gidiyorlardı. Bana nasılsa iliÅŸmemiÅŸlerdi. Fakat 3. Ordu MüfettiÅŸi olarak Samsun'a ayak basar basmaz Ä°ngilizler benden ÅŸüphelendiler, Hükümete benim gidiÅŸ nedenimi sordular.

Nihayet Ä°stanbul'a çağırılmamı istediler, bunda ısrar ettiler. Hükümette beni kandırarak Ä°stanbul'a gelmemi ve Ä°ngilizlere teslim olmamı saÄŸlamak istedi. Bunun derhal farkına vardım. Tabiatıyla kendi ayağımla gidip esir olmam doÄŸru deÄŸildi. PadiÅŸahımıza gerçek durumu yazdım ve gelemeyeceÄŸimi bildirdim. Zatı ÅŸahanede önce uygun buldu. Fakat daha sonra Ä°ngilizlerin baskısı artmıştı. Sonunda O'da Ä°stanbul'a dönmemi emretti.

Bu suretle artık resmi görevimde kalmaya imkan görmediÄŸim gibi askerliÄŸimi sürdürdükçe de Ä°ngilizlerin ve hükümetin hakkımdaki ısrarına karşı duyulamayacaktı. Bir taraftan da bütün Anadolu halkı, tüm ulus, hakkımda büyük bir sevgi ve güven gösterdi, "seni bırakmayız" dediler. Gerçekte vatan ve milletimizi kurtarabilmek için tek çare, askerliÄŸi bırakıp serbest olarak milletin başına geçmek ve milleti tek vücut bir hale getirmekle doÄŸacak kudret ve ulusal gücü kullanmaktan baÅŸka çare yoktu. Bende öyle yaptım. Elhamdülillah baÅŸarılı oluyorum. Pek yakında elle tutulur sonucu bütün dünya görecektir. Ben bu suretle hareket edince Ä°ngilizler derhal yalvarmaya baÅŸladı. Ve beni kazanmaya çalıştı. Ve bütün suçu bizim hükümete attılar. Gerçekten hükümette benimle uÄŸraÅŸmak istedi. Fakat gücü buna yetmedi ve yetemez.

1-Daha bir zaman bu ÅŸekilde Anadolu içinde çalışmakla her ÅŸey hallolacaktır. Yakında Millet Meclisi toplanacak ve meÅŸru bir hükümet iktidara gelecektir. Bende ihtimal o zaman Ä°stanbul'a geleceÄŸim. Sıhhat ve afiyetteyim, katiyen hiç merak etmeyiniz.

2-Salih Bey (Salih Fansa) Fuat Beyden alacağını aldı mı? Bunu bilgi almak bakımından soruyorum. Yoksa her ne olursa olsun, elhamdülillah hiç önemi yoktur. Siz müsterih olunuz ve bir sıkıntınız olursa derhal bana bildiriniz.

3-Bu mektubu getirecek olan "...." size benim hakkımda istediÄŸiniz kadar bilgi verecektir. Kendisiyle bana bazı elbiselerimi gönderiniz.

4-HemÅŸiremin sıhhati nasıldır. Eve herhangi bir taraftan saldırıda bulunuldu mu? Hala orada mısınız? Çocuklar ne yapıyor, büyüdüler mi?

5- Salih(Fansa) Beyle Madam Salih Bey inÅŸallah sıhhat ve afiyettedirler. Ben kendilerini daima yad ediyorum. Madamın benim hakkımda bir rüyası vardı. Galiba o çıkacaktır. Ä°nÅŸallah yakında sevinç içinde görüÅŸeceÄŸiz.

6-Ben, birkaç güne kadar bir kongre için Sivas'a gideceÄŸim. Tekrar Erzurum'a döneceÄŸim. Tekrar ediyorum: Her iÅŸittiÄŸinize önem vermeyiniz. Pekala bilirsiniz ki ben, yaptığımı bilirim. Netice görmeseydim baÅŸlamazdım. Saygı ile ellerinizden, hemÅŸiremin gözlerinden öperim.

Hatırlarsınız, Türk köylüsünün, Türk'ün efendisi olduÄŸunu söylediÄŸim zamanı. Ben o efendinin arzu ve iradesi altında senelerden beri çalışmış olan bir hadimim (hizmetkarım). Åžimdi beni çok heyecana getiren hadise, Türk köylüsüne naçizane de olsa ufak bir vazife yapmış olduÄŸumdur. Milletin yüksek mümessiller heyeti bunu iyi görmüÅŸ ve kabul etmiÅŸlerse benim için ne unutulmaz bir saadet hatırasını bana vermiÅŸlerdir. Bundan dolayı çok yüksek zevkle millet, memleket ve Cumhuriyet Hükümetine yapmaya mecbur olduÄŸum vazifelerden en basiti karşısında gösterilmiÅŸ olan teveccühten, takdirden ne kadar mütehassis olduÄŸumu ifadeye muktedir deÄŸilim.

Ben icap ettiÄŸi zaman en büyük hediyem olmak üzere Türk Milletine canımı vereceÄŸim.

"KardeÅŸim,

Sina Cephesinde baÅŸlayan Filistin askeri harekatının kan ve heyecanla dolu safhalarında kader icabı defedilemeyen felaketli günlerin tevalisinde ibraz buyurduÄŸunuz cesaret ve askeri kudrete, resmi ve muhtelif membaların raporlarına dayanarak harekatı takibim sırasında vakıf olmuÅŸtum. Sonradan gelen zabitlerden dahi ÅŸifahen malumat almıştım. En nihayet yüksek hizmetlerinizin mirlivalığa terfiinizle resmen teyit ve ilan edildiÄŸini iÅŸitmekle mübahi oldum. Suret-i mahsusa da tebrik ve bu rütbede dahi vatanımızı kurtarmak uÄŸrunda parlak muvaffakiyetlere mazhariyetinizi temenni ederim.

Falkenhayn PaÅŸa ile Sina harekatına dair ilk karar ve tedbirlerde ve sevk-u idare noktasında bugün vaki, o gün için bir tasavvurdan ibaret olan feci hakikatleri devlet ricalimize de kabul ettirmek ve ona göre sevk-ı tedbire muvaffak olmak mümkün olamaması yüzünden Yedinci Orduyu ve ondan sonra verilen Ä°kinci Orduyu kabul etmeyip Ä°stanbul'a gelmiÅŸ olduÄŸumu duymuÅŸunuzdur. Burada pek aksi olarak rahatsızlıktan baÅŸ alamıyorum. Veliaht Hazretleriyle Almanya seyahatine yataktan kalkıp gittim.

Yirmi gün seyahat esnasında bir ÅŸey yok, tam avdette trende yeniden hastalandım. Bir aydır yine yataktayım. Birinci ve BeÅŸinci ordulardan Liman PaÅŸanın idaresinde bir grup teÅŸkili takarrür etti. Bana BeÅŸinci veya Esat PaÅŸa ile becayiÅŸ suretiyle Birinci Ordu kumandanlıklarından birini teklif ettiler. Ben BeÅŸinci Orduyu tercih ve kabul ettim. Fakat icraat gecikti.

Bu mektubu eski arkadaşım ordunuz Sıhhiye Reisi Hüseyin Beyin hareketinden istifade ederek yazabiliyorum. Gözlerinizden öper ve inÅŸallah bundan sonrada Ä°ngilizlerin geri çekiliÅŸiyle neticelenen muvaffakiyetlerinizi iÅŸitmekle mesut olurum kardeÅŸim."

H. R. Soyak ile, benden mektup beklediÄŸini bildirmiÅŸtin. Arzun her gün hatırımdadır. Åžifahen Celal'e (Üner) telefonla bildirmek üzere söylemekteyim. Ancak henüz kendim bir ÅŸey tespit edemedim.

Vazifem ÅŸudur: Bence doktorların yanlış görüÅŸ ve hükümleri sebebiyle hastalık durmamış, ilerlemiÅŸtir. Vakitsiz ayaÄŸa kalkmak, yürümek hususiyetiyle burunda yapılan atuÅŸman üzerine gelen kusma neticesi, yapılan istirahatleri hiçe indirmiÅŸtir. Ä°stanbul'a gelince, Hükümet reyimi almaya lüzum görmeksizin Fissenger'yi getirtti. Yeniden tetkik, muayene yapıldık. KaraciÄŸeri eski halinden farksız ve karnı birkaç kiloluk birikmiÅŸ su ve gaz dolayısıyla ÅŸiÅŸkin ve defigüre bir halde buldular. Åžimdilik Temmuz on beÅŸe kadar yeni tiretman ve yeni rejim altında repo apsolüyü (Kesin istirahati) zaruri buldular. Bunun esası da yatak ve ÅŸezlong istirahatidir. Bu müddet sonunda Fissenger tekrar gelecektir. Umumi ahvalim iyidir. Tamamen iadeli afiyet ümit ve va'di kuvvetlidir. Senin için asla merakı ve endiÅŸeyi mucip olmamalıdır. Serinkanlılıkla imtihanlarını vererek muvaffakiyetle dönmeni bekler ve muhabbetle gözlerinden öperim.

Ä°kamet için Savarona'yı tercih ettiler. Yat ÅŸimdilik saray karşısında demirlidir.

Malûmun olan devlet iÅŸleri için BaÅŸbakan ve diÄŸer bakanlar sık sık gelip yatta misafir olmaktadırlar.

Nutuk'unu Åžükrü Kaya Türkçe'ye çevirmektedir. Matbuata verilecektir.

Sanatoryumdan mektubu da aldım. Oradaki hayat ve bakımdan hoÅŸnut olduÄŸundan ve doktorların tavsiyelerini çok itina ile takip ettiÄŸinden pek memnun oldum. Aldığımız raporlardan anladığımıza göre esasen hastalığın o kadar mühim deÄŸildir. Sıhhat ve rahatına bildiÄŸin gibi itinada devam edersen az zamanda tamamıyla iyileÅŸeceÄŸin ÅŸüphesizdir. Vücudunda her gün topluluÄŸa doÄŸru olacağına ÅŸüphe olmayan deÄŸiÅŸikliÄŸi anlamak üzere ara sıra kilonu bildirmekle beraber fotoÄŸraflarını da gönder.

Gözlerinden öperim.

***

Dolmabahçe 15.8.1929

Gözlerinden öperim.

Yüksek hürmetlerimin ve samimi duygularımın kabulünü rica eylerim.

Son günlerde Bay Julien Briyan tarafından alınmış olan filmi seyretmekten duyduÄŸunuz memnuniyeti bildiren 6 Nisan 1937 tarihli lütufkar mektubunuzu hakiki bir sevinç ile aldım. Mektubunuzda ahval ve ÅŸerait müsaade eder etmez birbirimize bir gün mülaki olacağımız ümidini de izhar buyuruyorsunuz. Samimi duygularınızdan ve Türkiye'de elde edilen terakki hakkında takdirkar telakkilerinizden dolayı size fevkalade müteÅŸekkir olduÄŸuma inanmanızı rica ederim.

Bay Cumhurbaşkanı.

Bu fırsattan istifade ederek Amerika BirleÅŸik Devletleri hakkındaki hayranlığımı tekrar bildirmek isterim. Bilhassa ki bizim iki memleketimiz, umumi sulh ve insanlığın saadetini hedef tutan aynı ideali gütmektedirler. Size bir an evvel mülaki olmak benim de samimi arzum olduÄŸundan harikulade iÅŸler yapmış olan sevimli ve kuvvetli ÅŸahsiyetinizi Türkiye'de selamlayabileceÄŸim günü sabırsızlıkla intizar ediyorum.

Samimi saygılar ve bilhassa temennilerimle.

Tarihin en karanlık günlerinde sihrengiz kalemiyle daima Türk Milletinin hakkını teyit ve müdafaa etmiÅŸ olan büyük üstad için Türk Milletinin beslediÄŸi derin ve sarsılmaz muhabbet hislerini, Ä°stikbal Mücadelesinde ÅŸehit düÅŸen erkeklerimizin yetim bıraktığı kızlarımız tarafından gözyaÅŸları arasında dokunan bu halı ÅŸehadet edecektir.

Naçiz kıymeti, delalet ettiÄŸi manadan ibaret olan bu hediyemizi haksever ve civanmert büyük Fransız'a beslediÄŸimiz ÅŸükran hissine delalet olarak telakki ve kabul buyurmanızı rica ederiz."

"Sayın Mareşal,

Madam Berthe Georges-Gaulis, ricam üzerine birkaç satır yazının size ulaÅŸtırılmasını kabul etmekle ÅŸimdiye kadar gösterdiÄŸi sayısız dostluk delillerine yeni bir tanesini ilave etmek nezaketinde bulundu.

Ä°stiklalimiz için giriÅŸtiÄŸimiz savaÅŸta bize karşı göstermek lütfunda bulunduÄŸunuz sempatiden dolayı en derin minnet hislerimi ifade etmek için iÅŸte bu fırsattan faydalanıyorum.

Fransa, kendisinden umduklarımızda bizi hayal kırıklığına uÄŸratmadı ve en yetkili ÅŸereflerinin muhabbet sözleriyle yaÅŸadığımız o müÅŸkül anlarda bizi teselli etmeyi, maneviyatımızı yükseltmeyi bildi. Fransa'nın yüksek menfaatlerini ve Akdeniz de iÅŸgal ettiÄŸi hususi mevkii idrak etmek basiretini gösteren Fransa'nın yakın Åžark'ta ananelere dayanan politikasını devam ettirmeye taraftar olan kimseler arasında Ekselansınız birinci planda yer almış ve hiç ÅŸüphe yok ki yüksek müdahaleniz, terazinin bizden yana meyletmesine amil olmuÅŸtur.

Her iki tarafın karşılıklı olarak sarf ettiÄŸi gayretlerin Ankara AntlaÅŸmasının akdi suretiyle meyvelerini vermiÅŸ olduÄŸunu görmekle bahtiyarız. Ve iki millet arasında en geniÅŸ anlayış ve samimiyetle yeniden kurulan yüzlerce yıllık maziye sahip dostluk münasebetleri üzerine, en mutlu tesirleri yaratmaktan geri kalmayacak olan bu vesikaya büyük ümitler baÄŸlamaktayız.

Yüksek deÄŸerini takdir ettiÄŸimiz bu kıymetli sempatiyi, sayın MareÅŸal bizden esirgememekte devam edeceÄŸinizi ümit ederim.

En derin hürmetlerimin kabulünü rica ederim, sayın MareÅŸal.

Kaynak: Hürriyet Web Sayfası, 28 Haziran 1998, Pazar.

***

1923’te 10 yaşındaki Amerikalı bir çocuk Mustafa Kemal PaÅŸa’ya bir mektup yazdı ve resim istedi. Türk tarihinin en karışık günlerinde çocuÄŸa cevap yazan Gazi, bir de tavsiyede bulundu:Türkler hakkında her söylenene araÅŸtırmadan inanma!

Gazi Mustafa Kemal'in CumhurbaÅŸkanı seçildikten sonra yazdığı ilk özel mektubu Amerika'da bulduk. Mektup, Cumhuriyet'i kurduÄŸu, gericiler ve vatan hainleriyle insanüstü bir mücadele verdiÄŸi günlerde, Atatürk'ün, 10 yaşındaki bir Amerikalı çocuÄŸun mektubuna cevap verecek zamanı bulup, dış iliÅŸkiler ve propagandaya gösterdiÄŸi önemi bir kere daha gösteriyor.

LAFAYETTE'Ä°N SOYUNDAN

Bugün 85 yaşında olan ve ABD'nin küçük bir ÅŸehrinde yaÅŸayan Curtis LaFrance, o zamanlar 10 yaşında bir çocuktu. Amerikan bağımsızlık mücadelesinin kahramanı, yeni kıtaya ‘özgürlük’ fikrini aşılayan Fransız Lafayette'in soyundan geliyordu. Özgürlük hikayeleriyle büyümüÅŸtü. Çok uzak bir ülkede, tam 9000 kilometre ötede, Anadolu'da verilen KurtuluÅŸ Savaşı kanını kaynattı. ‘Angora’ adlı küçük ÅŸehirde kurulan yeni devletin Reis'iyle yapılmış bir röportaj gördü bir gazetede. Heyecanlandı, etkilendi.

Yaşına başına bakmadan oturup - tesadüfe bakın ki, Cumhuriyet'in ilanından tam bir gün önce, 28 Ekim 1923 günü - Gazi PaÅŸa'ya bir mektup yazdı. Bir imzalı fotoÄŸraf istedi uzaktaki kahramanından. Pek umudu yoktu ama, çocukluk heyecanıyla bekledi yine de. Derken bir gün bir mektup getirdi postacı. Ä°lk kez kendi adına yazılmış bir mektup. 10 yaşındaki ‘Mister’ Curtis LaFrance'a. Hem de kimden! Çocuk içgüdüsüyle uzaktan önemini anlayıp hayran olduÄŸu Gazi Mustafa Kemal'den.

Ä°NANAMADIM

‘O zaman çok sevindim tabii ama hadisenin önemini yıllır sonra idrak ettim. Yaşım ilerledikçe heyecanım arttı, okuyup Atatürk’ün kim olduÄŸunu anlayınca hayranlığım arttı. Ne kadar ÅŸanslı olduÄŸumu çok sonraları anladım.' Curtis'in, ilkokul son sınıf öÄŸrencisiyken, babasının daktilosunda oturup yazdığı mektup ÅŸöyle :

Türk tarihinin belki de en zorlu dönemlerinde, Amerikalı küçük bir çocuÄŸu ciddiye alan, vakit ayıran, oturup eliyle bir mektup yazan Gazi Mustafa Kemal, bir de bu mektubu Ä°ngilizce'ye çevirtip daktilo ettirmiÅŸ. Adeta Türkiye Cumhuriyeti'nin hâlâ bugün bile uÄŸrayacağı haksızlıkları önceden bilmiÅŸ ve 27 Kasım 1923 tarihli mektubunda Curtis'e ÅŸu nasihatte bulunmuÅŸ:

POLATLI'YA Ä°TFAÄ°YE ARACI

LaFrance iÅŸ hayatına atıldıktan sonra Ankara'da Polatlı Belediyesi'ne itfaiye aracı sattığını, yıllar önce ise gemiyle çıktığı bir Akdeniz gezisinde Ä°stanbul'u ziyaret ederek çocukluk hayalini gerçekleÅŸtirdiÄŸini söylüyor. 85 yaşındaki LaFrance ‘1938’de Atatürk'ün ölüm haberi geldiÄŸinde 25 yaşında bir delikanlıydım. Niye aÄŸladığımı kimse anlamadı.'

LaFayette kimdir?

LaFayette Markisi, Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında Ä°ngilizlere karşı Amerikalıların yanında savaÅŸan bir Fransız aristokrattır. Fransız Devrimi'nin ilk yıllarında, devrimci burjuvazinin saflarında yer alarak Fransa'nın en güçlü kiÅŸisi olan Lafayette, Amerikan Bağımsızlık savaşı'nın patlak vermesinden 27 ay sonra Temmuz 1777'de Philadelphia'ya gitti. Burada koloni sakinleri tarafından generalliÄŸe atanan Lafayette, kısa zamanda baÅŸkomutan George Washington ile yıllarca sürecek bir dostluk kurdu. 1780'de Vidginia'daki bir ordunun komutanlığına getirildi. Ä°ngilizleri Virginia'dan geri çekilmek zorunda bıraktıktan sonra ‘Ä°ki dünyanın kahramanı’ olarak göklere çıkartıldı. 1782 yılında Fransa'ya döndüÄŸünde tuÄŸgeneral rütbesine yükseldi. 1784 yılında Amerika'ya yaptığı gezi sırasında birçok eyalet kendisine yurttaÅŸlık hakkı tanıdı. Lafayette bundan sonra liberal aristokratların önderi, dinsel hoÅŸgörünün ve köle ticaretinin kaldırılmasının hararetli bir yandaşı oldu.