Yougames - Joomla Gaming Portal Template

Çarlık Rusyası; asırlık emellerini gerçekleÅŸtirmek için, Osmanlıları Avrupa’dan atmak, Ä°stanbul’u ele geçirerek sıcak denizlere inmek, Hıristiyanları ve özellikle Slavları korumak bahanesiyle Osmanlı Devleti'nin iç iÅŸlerine karışmaktaydı. Bu husus, harbin en önemli sebebini teÅŸkil edecektir. Osmanlı ülkelerine saldırmayı millî bir hedef kabul eden Rusya, Kırım Hanlığını istilâ etmiÅŸ, Karadeniz’in kuzey ve doÄŸu kıyılarını almış, Volga boylarındaki Türk ülkelerini istilâ ederek Türkistan’a ilerleyip kuzey kısımlarını elde etmiÅŸti. 1853 Kırım maÄŸlûbiyeti, Rusların bu emellerini bir müddet için durdurmuÅŸtu. Ancak Rusya, büyük bir gayretle eski birliÄŸini saÄŸlamış ve Kırım maÄŸlûbiyetinin acısını çıkarmak için fırsat gözetmeye baÅŸlamıştı. Osmanlı Devletinin toprak bütünlüğüne en çok taraftar olan Fransa’nın, 1870 yılında Prusya karşısında ağır bir maÄŸlûbiyete uÄŸraması, kuvvetler dengesinin Osmanlılar aleyhine bozulmasına yol açmış ve Rusya beklediÄŸi fırsatı elde etmiÅŸti. Bunu deÄŸerlendiren Rusya, Paris AntlaÅŸması'nın, Karadeniz’de donanma ve tersane bulundurulmaması hakkındaki maddelerini tanımadığını resmen ilan edip, bu teÅŸebbüsünü Londra Konferansı'nda tescil ettirdi. Böylece Rusya, Karadeniz’de kuvvetli bir donanma meydana getirme imkânına sahip oldu.

Bu geliÅŸmeden sonra Rusya, Panislavizm fikirlerini Balkanlarda yaymak için Moskova’da bir kongre topladı. Rus Panislavistleri, Bosna-Hersek ve Bulgaristan Slavlarını ayaklandırmak için Balkanlarda yoÄŸun propagandaya giriÅŸtiler. Ayrıca Romanya ve KaradaÄŸ’da birer teÅŸkilat kurdular. Rusya bu tür faaliyetlerinden baÅŸka, Osmanlı Devletine de baskı yapmaktaydı. Sadrazam Mahmud Nedim PaÅŸa, Bulgarların, Fener Rum Kilisesi'nden ayrılarak millî bir kilise kurmalarını kabul etti. Böylece, Bulgarların siyâsî bağımsızlıklarına yol açıldı.

Çok geçmeden, Panislavizm propagandası etkisini gösterdi. Ä°lk olarak Bosna-Hersek eyaletindeki Hıristiyanlar ayaklandı. Daha bu isyan bastırılmadan yine Rus tahrikiyle KaradaÄŸlılar ve Sırplar da ayaklandılar. Osmanlı Devleti, bu iki isyanı bastırınca, bunlar, Avrupa devletlerinden yardım istediler. Ä°ÅŸe karışan Rusya, Osmanlı Devletine KaradaÄŸ ve Sırbistan’la anlaÅŸma yapması için ültimatom verdi. Bunun üzerine muhtemel bir savaÅŸtan çekinen Avrupa devletleri, Balkan meselesini görüşmek üzere Ä°stanbul’da bir konferans tertip ettiler (23 Aralık 1876). Aynı gün Osmanlı Devleti, Konferansın çalışmalarına mâni olmak için Kânun-i Esâsî’yi ilan etti. Çalışmalarına devam eden Tersane Konferansına, Osmanlı Devletinden baÅŸka Ä°ngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya, Almanya ve Ä°talya katıldı. Yabancı delegeler, önceden hazırladıkları metni Osmanlı delegelerine sundular. Buna göre, Osmanlı askeri, KaradaÄŸ ve Sırbistan’dan çekilecek, Bulgaristan’da doÄŸu ve batı Bulgaristan adı ile iki ayrı eyalet kurulacak ve Bosna-Hersek’le birlikte bu iki eyalete muhtariyet verilecekti. Osmanlı Devletinin bu ÅŸartları kabul etmemesi üzerine konferans dağıldı. Konferansa katılan Ä°ngiltere BaÅŸmurahhası Hindistan Nazırı Lord Salisbury, savaşı önlemek hususunda çok gayret gösterdi. O, Midhat PaÅŸa'nın aksine, bir savaÅŸ çıktığında Ä°ngiltere’nin, Osmanlı Devletine yardım etmeyeceÄŸi kanaatindeydi. Lord Salisbury, Sultan Ä°kinci Abdülhamid’le de görüşerek durumun vahametini izah etti. PadiÅŸah, savaÅŸ istemiyordu, fakat, savaÅŸ isteyen devlet adamlarının baskısı altında idi. Bunların başında Sadrazam Midhat PaÅŸa ve Harbiye Nazırı vekili Müşir Redif PaÅŸa geliyordu. Midhat PaÅŸanın teÅŸvikiyle, yüksek medrese talebesi sokaklara dökülüp, PadiÅŸahın penceresi altına kadar giderek “Harb istiyoruz!” diye bağırdı.

Tersane Konferansında müspet bir netice alınamayınca, Londra’da bir konferans daha toplandı. Bu konferansta Bâbıâlî’ye, Tersane Konferansının kararlarından daha hafif ıslahat ÅŸartları teklif edildi, ancak Osmanlı devlet adamları, bu teklifi de reddettiler. Londra protokolünün Osmanlılar tarafından reddedilmesinden sonra Çar, KaradaÄŸ’a sadece NikÅŸik kazası bırakılırsa savaşı önleyebileceÄŸini Bâbıâlî’ye bildirdi. Ancak, bu teklif de sadrazam Ä°brahim Edhem PaÅŸa tarafından reddedildi.

Avrupa devletlerinin savaÅŸa mâni olma teÅŸebbüsleri baÅŸarısız kalınca, Rusya, 24 Nisan 1877’de Osmanlı Devletine savaÅŸ ilan eti. Sırbistan, Romanya ve KaradaÄŸ prenslikleri de Osmanlı Devletine isyan ederek Rusya’nın yanında yer aldılar. Yunanistan da düşmanca bir tavır takınınca, Osmanlı Devleti savaÅŸta yalnız kaldı.

93 Harbi, Tuna ve Kafkasya cephelerinde cereyan etti. Tuna cephesi başkumandanı, Serdâr-ı ekrem Müşir Abdülkerim Nâdir (Abdi) Paşa idi. Emrindeki kuvvetler, üç orduya ayrılmıştı. Bunlardan Garp ordusunun başında Müşir Osman Paşa, Şark ordusunun başında Müşir Ahmed Eyüp Paşa, Cenup ordusunun başında ise Müşir Süleyman Paşa bulunuyordu. Bu cephedeki denge, Osmanlıların hayli aleyhineydi.

Abdülkerim Nâdir PaÅŸanın, düşmanın Tuna’yı geçmesine seyirci kalmasıyla, harp yarı yarıya kaybedildi. Halbuki Osmanlılar için en büyük ümit, Rusları Tuna seddi üzerinde durdurabilmek ve bu seddi aÅŸmalarına engel olabilmekti. Bu zafiyetinden dolayı Serdâr-ı ekrem, bir müddet sonra Dîvân-ı harbe verilip mahkum olacaktır.

7 Temmuz’da Tırnova, 16 Temmuz’da NiÄŸbolu’yu alan Ruslar, Şıpka Geçidine hâkim olup, Balkan DaÄŸlarını aÅŸmaya baÅŸladılar. Abdülkerim Nâdir PaÅŸanın azledilip yerine çok genç, müşir Mehmed Ali PaÅŸanın baÅŸkumandan olması ve ordu içindeki diÄŸer ayrılıklar, müşirler arasında rekabeti artırdı. Bu husus, savaşın kaybedilmesinde önemli sebep teÅŸkil etti. Müşir Süleyman PaÅŸa, Şıpka Geçidini ele geçirmek için, bir hafta gece-gündüz demeden taarruzda bulundu, ancak muvaffak olamadı. Bu defa Şıpka’yı geçmek için, Müşir Mehmed Ali PaÅŸa taarruza geçti. Ayazlar, Karahasan, Ablova ve Kaçılova Meydan Muhârebelerini kazandı ise de, devamlı takviye alan Rus kuvvetlerini söküp atamadı. Müşir Osman PaÅŸa ise savunma savaşına yeni prensipler getirerek, Plevne’de düşmanı üç defa maÄŸlup etti. Üçüncü Plevne Zaferinden sonra, Sultan Ä°kinci Abdülhamid Han tarafından “Gâzi” unvânı verildi. Yeni takviyelerle güçlenen düşman karşısında Osman PaÅŸa, yardım alamadığından Plevne de düştü. Plevne’nin düşmesi ile, sayıca pek fazla olan Rus birlikleri serbest kaldılar. Bu sırada Sırplar NiÅŸ’e girmiÅŸler, KaradaÄŸlılar da Ä°ÅŸkodra çevresine kadar ilerlemiÅŸlerdi. Ä°leri harekâtlarına devam eden Ruslar, Sofya, NiÅŸ ve Vidin’i aldıktan sonra Edirne’ye ve burayı da alıp YeÅŸilköy’e ulaÅŸtılar. Grandük Nikola, sulh ÅŸartlarını dikte etmek üzere, umumî karargâhını burada kurdu. Böylece Tuna cephesindeki savaÅŸ, Osmanlıların aleyhine netîcelendi.

93 Harbi’nin ikinci cephesi Kafkasya idi. Kesin neticenin alınacağı ve alındığı Tuna cephesi kadar mühim olmamakla beraber, burada da pek büyük savaÅŸlar oldu. Cephe kumandanı Ahmed Muhtar PaÅŸa idi. 125.000 kiÅŸilik Rus ordusunun başında ise, Ermeni asıllı Melikof bulunuyordu.

Devamlı takviye alan Ruslar, 30 Nisan’da DoÄŸu Bayezid’i ele geçirdiler. Muhtar PaÅŸa, Ruslara karşı 21 Haziranda Halyaz, 25 Haziranda Zivin, 25 AÄŸustosta Gedikler Meydan Muhârebelerini kazandı. Ahmed Muhtar PaÅŸaya bu zaferlerden sonra, “Gâzi” unvanı verildi. 4 Ekimde Yahniler Meydan Muharebesi de kazanıldı, ancak takviye alan Rusları durdurmak mümkün olmadı. 15 Ekim 1877 AlacadaÄŸ Meydan Muharebesi, Kafkas cephesinin dönüm noktası oldu. Ahmed Muhtar PaÅŸa, fazla zayiat vermemek için Erzurum’a çekilmek zorunda kaldı. Kars açıkta kaldığından, 18 Kasım’da Rusların eline geçti. Fakat Ruslar, Erzurum halkının da katıldığı destanlaÅŸan savunma karşısında, Erzurum’u alamadılar. Bu sırada Ahmed Muhtar PaÅŸa, PadiÅŸah tarafından Ä°stanbul’un muhafazası ile görevlendirilip Ä°stanbul’a çaÄŸrılınca yerine Müşir Kurd Ä°smail PaÅŸa getirildi.

93 Harbi, Osmanlı Devletinin ağır maÄŸlûbiyetiyle neticelendi. Rumeli Türklüğü, Rus birlikleri ve Bulgarların büyük katliamı sebebiyle, büyük sarsıntıya uÄŸradığından, Türk nüfusu azınlığa düştü. Son asır Türk tarihinin en büyük göç faciâsı vuku buldu. Balkanlardan Anadolu’ya uzanan yollar, göçmen kafileleriyle doldu. Bunların büyük bir kısmı, yine Ruslar ve Bulgarlar tarafından imha edildi.

Rusların YeÅŸilköy’de karargâh kurmalarından sonra, Babıâlî, 19 Ocak 1878’de Rusya’dan mütareke istedi. 9 ay 7 gün süren savaÅŸa, 31 Ocak 1878’de imzalanan Edirne Mütarekesi son verdi. Sonradan, 3 Mart 1878’de, Ayastefanos (YeÅŸilköy) AntlaÅŸması imza edildi, ancak yürürlüğe girmedi. Abdülhamid Han, siyasî dehasıyla, bu antlaÅŸmayı yürürlüğe koydurmadı. Ayrıca bu antlaÅŸma, Rus nüfuzunu son derece arttırdığından, Avrupa devletlerini telaÅŸa düşürmüştü. Avrupa devletlerinin iÅŸtirakleriyle tertiplenen Berlin AntlaÅŸması'na göre (13 Temmuz 1878), önceki antlaÅŸmanın bazı maddeleri hafifletildi. Ancak, Osmanlı Devleti bu antlaÅŸmaya göre, bugünkü Türkiye’nin üçte birine yakın toprak ve büyük nüfus kaybına uÄŸradı. Ayrıca, 800 milyon altın franklık savaÅŸ tazminatı ödeme mecburiyetinde bırakıldı. Balkanlarda ise Sırbistan, KaradaÄŸ ve Romanya bağımsız birer devlet oldular.